Zzp inhuren is risicovol zodra de zzp’er feitelijk als werknemer functioneert: vaste werktijden, jouw aansturing, structureel werk en weinig ondernemersvrijheid. De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 actief en kijkt naar de werkelijke situatie, niet naar het contract. Bij een verkapt dienstverband riskeert de opdrachtgever naheffingen en boetes. Werkt iemand structureel onder jouw leiding, dan zijn loondienst of payroll een veiliger keuze.
Schijnzelfstandigheid in 2026
Schijnzelfstandigheid is de situatie waarbij iemand formeel als zzp’er werkt, maar feitelijk als werknemer functioneert. De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van de werkelijke situatie, niet de contractvorm.
Sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst actief. Dat betekent dat opdrachtgevers (niet alleen zzp’ers) naheffingen van loonheffingen en premies kunnen krijgen als een arbeidsrelatie achteraf als dienstbetrekking wordt aangemerkt.
Signalen van schijnzelfstandigheid
Er is geen harde grens, maar de Belastingdienst kijkt naar een combinatie van factoren:
- Vaste werktijden of locatie: De zzp’er werkt op vaste tijden of altijd op jouw locatie.
- Gezagsverhouding: Jij geeft dagelijks instructies over hoe het werk gedaan moet worden.
- Structureel werk: De opdracht duurt al lang of is voortdurend verlengd zonder duidelijk einde.
- Werken in het team: De zzp’er is volledig geïntegreerd in jouw organisatie en neemt deel aan vergaderingen of teamoverleg.
- Weinig ondernemersvrijheid: De zzp’er werkt hoofdzakelijk voor jou, heeft geen eigen klanten en loopt geen ondernemersrisico.
Geen van deze signalen is op zichzelf doorslaggevend, maar een combinatie ervan vergroot het risico aanzienlijk.
Wat zijn de gevolgen?
Als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van een verkapt dienstverband, kan de opdrachtgever te maken krijgen met:
- Naheffingen loonheffingen en sociale premies
- Boetes bij opzet of grove nalatigheid
- Correctieverplichting voor het verleden (tot vijf jaar)
Wanneer is payroll of loondienst logischer?
Als iemand structureel en onder jouw directe aansturing werkt, is het de vraag of het zzp-model juridisch houdbaar is. In dat geval zijn er alternatieven:
Loondienst: Je neemt de persoon rechtstreeks in dienst en draagt zelf het werkgeversrisico. Wat dat kost lees je in Loonkosten berekenen in 2026.
Payroll: Een payrollbedrijf wordt juridisch werkgever. Jij houdt de dagelijkse regie, het payrollbedrijf draagt het werkgeversrisico. Dit is een optie als je structurele inzet wilt combineren met een correcte arbeidsrelatie zonder zelf werkgever te worden. Het verschil met salarisadministratie staat in Payroll of salarisadministratie uitbesteden.
Payroll is niet voor elke situatie de beste keuze. Voor projectmatig of gespecialiseerd werk met echte zelfstandigheid is een zzp-constructie prima. Maar bij structurele, aangestuurde inzet is het verstandig om de alternatieven naast elkaar te leggen.
Bronnen en disclaimer
- Rijksoverheid: schijnzelfstandigheid voorkomen en het juiste contract kiezen
- Ondernemersplein: regels voor payrolling
Deze informatie is samengesteld op basis van bronnen zoals de Belastingdienst, UWV en Rijksoverheid (stand 2026). Premies en regels kunnen wijzigen. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Raadpleeg bij twijfel een specialist.
Veelgestelde vragen
Wat is schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid is de situatie waarbij iemand formeel als zzp'er werkt, maar feitelijk als werknemer functioneert. De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van de werkelijke situatie, niet de contractvorm.
Wat zijn de gevolgen voor de opdrachtgever?
Als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van een verkapt dienstverband, kan de opdrachtgever naheffingen van loonheffingen en premies krijgen, plus boetes bij opzet of grove nalatigheid en een correctieverplichting tot vijf jaar terug.
Wanneer is payroll of loondienst logischer dan zzp?
Als iemand structureel en onder jouw directe aansturing werkt. Dan is loondienst of payroll een veiliger keuze: bij payroll houd je de dagelijkse regie terwijl het payrollbedrijf het werkgeversrisico draagt.