Basiscontract arbodienst: wat is het en wat moet erin?

Iedere werkgever met personeel moet een eigen overeenkomst hebben met een arbodienst of bedrijfsarts: het basiscontract. Daarin staan zes punten die de wet verplicht stelt, van vrije toegang tot de werkplek tot het recht op een second opinion. Ontbreekt het contract, dan kan de Arbeidsinspectie direct een boete opleggen. Het normbedrag is 1.500 euro, maar voor kleine werkgevers geldt een percentage daarvan.

Zodra je iemand in dienst neemt, krijg je te maken met de Arbowet. Een van de concreetste verplichtingen daaruit is het basiscontract. Dit artikel legt uit wat het is, wat er minimaal in moet staan en waar het verschil zit tussen voldoen aan de wet en aanvullende verzuimbegeleiding inkopen.

Wat is het basiscontract precies?

Het basiscontract is de schriftelijke afspraak tussen jou als werkgever en een arbodienst of bedrijfsarts. Arboportaal, de officiële voorlichtingssite van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, formuleert het zo: “Iedere werkgever moet beschikken over een eigen overeenkomst met een arbodienst of bedrijfsarts: het basiscontract.”

Die verplichting geldt sinds 1 juli 2017. Op die datum trad de vernieuwde Arbowet in werking. Had je toen al een contract met een arbodienst, dan kreeg je een overgangsjaar: dat oude contract mocht doorlopen tot het afliep, maar moest uiterlijk op 1 juli 2018 aan de nieuwe eisen voldoen. Die overgangstermijn is dus al lang verstreken.

Let op het woord “eigen”. Je kunt niet meeliften op het contract van je boekhouder, je brancheorganisatie of het uitzendbureau waar je mensen inhuurt. Heb jij mensen in dienst, dan heb jij een contract nodig.

Het contract legt vast bij welke taken je je moet laten ondersteunen door deskundigen. Denk aan de begeleiding bij ziekte, het toetsen van je risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en de toegang tot de bedrijfsarts.

Wat moet er minimaal in staan?

De wet stelt zes minimumeisen aan het contract. Arboportaal noemt ze als volgt:

1. Overleg met OR en preventiemedewerker. De kerndeskundigen moeten kunnen overleggen en samenwerken met de preventiemedewerker en de ondernemingsraad.
2. Bezoek aan de werkplek. De bedrijfsarts moet iedere werkplek vrij kunnen bezoeken.
3. Second opinion. De werknemer moet een second opinion kunnen aanvragen bij een andere bedrijfsarts.
4. Klachtenprocedure. Iedere bedrijfsarts of arbodienst moet een duidelijke procedure hebben die beschrijft hoe en waar een werknemer klachten kan indienen.
5. Melden van beroepsziekten. De bedrijfsarts moet tijd kunnen besteden aan het opsporen, onderkennen, diagnosticeren en melden van beroepsziekten.
6. Advisering over preventie. In het contract moet staan dat de bedrijfsarts jou adviseert over het voorkomen van gezondheidsklachten.

Vraag de aanbieder bij het afsluiten om deze zes punten in het voorgestelde contract aan te wijzen.

Broncontrole: Arboportaal over het basiscontract en de zes verplichte onderdelen, gecontroleerd op 19 juli 2026.

Wat riskeer je zonder basiscontract?

Het ontbreken van een basiscontract is geen papieren kwestie. Het staat in de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving als een overtreding met directe boete. Dat betekent dat de inspecteur niet eerst hoeft te waarschuwen.

Het normbedrag voor deze overtreding is 1.500 euro. Dat bedrag is alleen het uitgangspunt voor werkgevers met 500 of meer werknemers. Kleinere werkgevers betalen een percentage van dat normbedrag, en dat scheelt flink:

Aantal werknemers	Percentage van het normbedrag	Boete
Minder dan 5	10 procent	150 euro
5 tot en met 9	20 procent	300 euro
10 tot en met 39	30 procent	450 euro
40 tot en met 99	50 procent	750 euro
100 tot en met 249	60 procent	900 euro
250 tot en met 499	80 procent	1.200 euro

Bij herhaling van dezelfde of een soortgelijke overtreding kan het bedrag met 100 of 200 procent worden verhoogd. Bron: Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving, gecontroleerd op 19 juli 2026.

Je ziet hier meteen waarom je online zulke uiteenlopende bedragen tegenkomt. Sites die “de boete is 1.500 euro” schrijven, noemen het bedrag voor grote bedrijven. Voor een mkb-bedrijf met acht medewerkers gaat het om 300 euro. Nog steeds zonde van het geld, maar een ander verhaal.

Voldoen aan de wet is niet hetzelfde als goede arbozorg

Een basiscontract en de feitelijke verzuimbegeleiding zijn niet automatisch hetzelfde pakket. In onze onderzoeksset staan abonnementen waarbij genoemde diensten per verrichting worden berekend, naast pakketten waarin de aanbieder meer begeleiding beschrijft als inbegrepen.

Bij een verrichtingencontract kunnen uren van bijvoorbeeld een bedrijfsarts, casemanager of re-integratieadviseur apart worden berekend. Of dat gebeurt, is alleen vast te stellen uit de pakketvoorwaarden van de betreffende aanbieder. Daarom tonen we pakketnaam, contractvorm, bedrag, eenheid, btw-status en bron bij elkaar.

Het verschil tussen contracten zit daarom mede in de vraag welke inzet in het abonnement valt en welke inzet later apart wordt berekend. Onze onderzoeksset bevat 23 records; 22 aanbieders voldoen aan de huidige criteria voor de vergelijking. In Arbodienst kosten: wat betaal je echt? staan alleen bedragen die wij op openbare aanbiederspagina’s vonden, met hun context. Wil je aanbieders selecteren, dan kun je de arbodiensten vergelijken op contractvorm, gevonden prijsinformatie en eigendom. Daar staat elk getoond providerfeit met bron en controledatum.

Basiscontract bij payroll en inhuur

Werk je met payrollkrachten of uitzendkrachten, dan ligt de verdeling anders. Het payrollbedrijf of uitzendbureau is de juridisch werkgever en heeft voor die medewerkers een eigen basiscontract. Maar jij blijft als inlenende werkgever verantwoordelijk voor de arbeidsomstandigheden op de werkvloer, en voor je eigen personeel in dienst heb je nog steeds je eigen contract nodig. Hoe die verdeling precies werkt, staat in Arbodienst bij payroll: heb je die nog nodig?.

Bronnen en disclaimer

• Arboportaal: basiscontract
• Arboportaal: waar moet het basiscontract aan voldoen
• Wet van 25 januari 2017 tot wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet (Staatsblad 2017, 22)
• Besluit inwerkingtreding per 1 juli 2017 (Staatsblad 2017, 254)
• Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving (wetten.overheid.nl)
• Nederlandse Arbeidsinspectie: boetes arbeidsomstandighedenwetgeving

De boetebedragen in dit artikel zijn berekend met het normbedrag en de staffel uit de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving, opnieuw gecontroleerd op 19 juli 2026. Normbedragen en beleidsregels kunnen wijzigen. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Raadpleeg bij twijfel een specialist.

Veelgestelde vragen

Is een basiscontract met een arbodienst verplicht?

Ja. Iedere werkgever moet een eigen overeenkomst hebben met een arbodienst of een bedrijfsarts. Dat is het basiscontract. Het maakt niet uit hoeveel mensen je in dienst hebt: ook met één medewerker geldt de verplichting. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan handhavend optreden als het basiscontract of een onderdeel daarvan ontbreekt.

Wat moet er minimaal in een basiscontract staan?

Zes punten. De kerndeskundigen moeten kunnen overleggen met de preventiemedewerker en de ondernemingsraad. De bedrijfsarts moet iedere werkplek vrij kunnen bezoeken. De werknemer moet een second opinion kunnen aanvragen bij een andere bedrijfsarts. Er moet een klachtenprocedure zijn. De bedrijfsarts moet tijd hebben om beroepsziekten op te sporen en te melden. En er moet in staan dat de bedrijfsarts de werkgever adviseert over het voorkomen van gezondheidsklachten.

Wat is de boete als je geen basiscontract hebt?

Het ontbreken van een basiscontract is een overtreding met directe boete. Het normbedrag staat op 1.500 euro, maar dat bedrag geldt voor werkgevers met 500 of meer werknemers. Kleinere werkgevers betalen een percentage daarvan: minder dan 5 werknemers 10 procent, 5 tot en met 9 werknemers 20 procent, 10 tot en met 39 werknemers 30 procent, 40 tot en met 99 werknemers 50 procent. Een bedrijf met acht medewerkers komt zo uit op 300 euro. Bij herhaling kan het bedrag met 100 of 200 procent worden verhoogd.

Is een goedkoop basiscontract genoeg?

De prijs alleen bewijst dat niet. Controleer of de wettelijke onderdelen in het contract staan en welke inzet daarna apart wordt berekend. Bij een verrichtingencontract kunnen bedrijfsartsconsulten bijvoorbeeld buiten het abonnement vallen. Voldoen aan de wettelijke basis en alle verzuimbegeleiding vooraf afdekken zijn twee verschillende keuzes.